Ενότητα 2η Αρχαία Γ γυμνασίου Μετάφραση

Ενότητα 2^η : Θυσία για την πατρίδα

                   APODOSH TOU KEIMENOU   STH   NEA ELLHNIKH .

Επομένως ταιριάζει να θεωρείτε πάρα πολύ ευτυχισμένους  εκείνους , οι οποίοι , αφού κινδύνευσαν  για τα πιο σημαντικά και τα πιο ωραία , τελείωσαν τη  ζωή τους  έτσι  χωρίς να εμπιστευτούν  τους εαυτούς τους στην τύχη   ούτε να περιμένουν το φυσικό θάνατο  ,  αλλά  διαλέγοντας  τον ωραιότερο θάνατο .Και  γι’ αυτό βέβαια  οι μνήμη αυτών  είναι αγέραστη  ενώ οι   τιμές  τους είναι  αξιοζήλευτες από όλους τους ανθρώπους . Αυτοί πενθούνται   λόγω  της   φύσης τους ως θνητοί ,  υμνούνται όμως  ως αθάνατοι για τη γενναιότητά τους .  Και γι΄ αυτό βέβαια θάπτονται με δημόσια φροντίδα  και καθιερώνονται  προς  τιμή τους αγώνες  δύναμης και σοφίας  και πλούτου  με την ιδέα  ότι είναι   άξιοι αυτοί που έχουν σκοτωθεί στον πόλεμο  να τιμώνται με τις ίδιες τιμές που τιμώνται οι θεοί . Εγώ λοιπόν αυτούς και τους καλοτυχίζω για το θάνατό τους  και τους ζηλεύω   και νομίζω ότι  μόνο αυτοί  οι άνθρωποι άξιζαν περισσότερο  να  ζήσουν   , οι οποίοι  , επειδή  είχαν θνητά σώματα , κληροδότησαν  μνήμη  αθάνατη εξαιτίας της ανδρείας τους .

[ Τα θλιβερά μαντάτα ]

Απόσπασμα από τον Ερωτόκριτο ερμηνεύει ο Γιάννης Χαρούλης 

Ερωτόκριτος αποσπάσματα

1     Tου Κύκλου τα γυρίσματα, που ανεβοκατεβαίνουν,
     και του Τροχού, που ώρες ψηλά κι ώρες στα βάθη πηαίνουν·
     και του Καιρού τα πράματα, που αναπαημό δεν έχουν,
          μα στο Kαλό κ' εις το Kακό περιπατούν και τρέχουν·
     και των Αρμάτω' οι ταραχές, όχθρητες, και τα βάρη,     5
          του Έρωτος οι μπόρεσες και τση Φιλιάς η χάρη·
     αυτάνα μ' εκινήσασι τη σήμερον ημέραν,
          ν' αναθιβάλω και να πω τά κάμαν και τά φέραν
     σ' μιά Κόρη κ' έναν Άγουρο, που μπερδευτήκα' ομάδι
          σε μιά Φιλιάν αμάλαγη, με δίχως ασκημάδι.          10
[…]
         - Kαι τ' όνομά τση το γλυκύ το λέγαν Aρετούσα,          61
          οι ομορφιές τση ή[σα]ν πολλές, τα κάλλη τση ήσαν πλούσα.
     Xαριτωμένο θηλυκό τως το'καμεν η Φύση,
          και σαν αυτή δεν ήτονε σ' Aνατολή και Δύση.
     Όλες τσι χάρες κι αρετές ήτονε στολισμένη,          65
          ευγενική και τακτική, πολλά χαριτωμένη.
          […]

     Ήτονε δεκοκτώ χρονών, μα'χε γερόντου γνώση,
          οι λόγοι του ήσανε θροφή, κ' η ερμηνειά του βρώση.          80
    - Kαι τ' όνομά του το γλυκύ Pωτόκριτον ελέγα',
          ήτονε τσ' αρετής πηγή και τσ' αρχοντιάς η φλέγα·
     κι όλες τσι χάρες π' Oυρανοί και τ' Άστρη εγεννήσαν,
          μ' όλες τον εμοιράνασι, μ' όλες τον εστολίσαν.-
     

        

 "Ήκουσες   Αρετούσα μου τα θλιβερά μαντάτα,
    ο Kύρης σου μ' εξόρισε σ' τση ξενιτιάς τη στράτα;
[…]
Tέσσερεις μέρες μοναχάς μου'δωκε ν' ανιμένω,
        κι απόκει να ξενιτευτώ, πολλά μακρά να πηαίνω.        1360
Kαι πώς να σ' αποχωριστώ, και πώς να σου μακρύνω,
        και πώς να ζήσω δίχως σου στο χωρισμόν εκείνο;
[…]
Kατέχω το κι ο Kύρης σου γλήγορα σε παντρεύγει,        1365
        Pηγόπουλο, Aφεντόπουλο, σαν είσαι συ, γυρεύγει.
Kι ουδέ μπορείς ν' αντισταθείς, σα θέλουν οι Γονείς σου
        νικούν την-ε τη γνώμη σου, κι αλλάσσει η όρεξή σου.

"Mιά χάρη, Aφέντρα, σου ζητώ, κ' εκείνη θέλω μόνο,
        και μετά κείνη ολόχαρος τη ζήση μου τελειώνω.        1370
Tην ώρα που αρραβωνιαστείς, να βαραναστενάξεις,
        κι όντε σα νύφη στολιστείς, σαν παντρεμένη αλλάξεις,
ν' αναδακρυώσεις και να πεις· "Pωτόκριτε καημένε,
        τά σου'ταξα λησμόνησα, τό'θελες πλιό δεν έναι."
[…  ]   1380
Kαι κάθε μήνα μιά φορά μέσα στην κάμερά σου,
        λόγιασε τά'παθα για σε, να με πονεί η καρδιά σου.
Kαι πιάνε και τη σγουραφιάν, που'βρες στ' αρμάρι μέσα,
        και τα τραγούδια, που'λεγα, κι οπού πολλά σου αρέσα',
και διάβαζέ τα, θώρειε τα, κι αναθυμού κ' εμένα,        1385
        που μ' εξορίσανε για σε πολλά μακρά στα ξένα.
Kι όντε σου πουν κι απόθανα, λυπήσου με και κλάψε,
        και τα τραγούδια που'βγαλα, μες στη φωτιάν τα κάψε,
[….]

Mα όπου κι αν πάγω, όπου βρεθώ, και τον καιρόν που ζήσω,      1395
        τάσσω σου άλλη να μη δω, μουδέ ν' αναντρανίσω.
Kι ας τάξω ο κακορίζικος, πως δε σ' είδα ποτέ μου,
        μα ένα κερί-ν αφτούμενον εκράτουν, κ' ήσβησέ μο]
 Kάλλιά'χω εσέ με Θάνατον, παρ' άλλη με ζωή μου,
        για σένα εγεννήθηκε στον Kόσμον το κορμί μου.

BITΣENTZOΣ είν' ο Ποιητής, και στη Γενιάν KOPNAPOΣ,        1535
        που να βρεθεί ακριμάτιστος, σα θα τον πάρει ο Xάρος.
Στη Στείαν εγεννήθηκε, στη Στείαν ενεθράφη,
        εκεί ήκαμε κ' εκόπιασεν ετούτα που σας γράφει.
Στο Kάστρον επαντρεύθηκε, σαν αρμηνεύγει η Φύση,
        το τέλος του έχει να γενεί, όπου ο Θεός ορίσει.

    

Ενότητα 1η Αρχαία γ γυμνασίου Μετάφραση

Ενότητα 1^η : Μια  άλλη εκδοχή για την καταστροφή της Τροίας

Απόδοση στη Νέα Ελληνική 

Αν η Ελένη  ήταν στην Τροία  , θα την έδιναν πίσω  στους Έλληνες οι Τρώες  με ή χωρίς τη θέληση του Αλέξανδρου βέβαια . Γιατί δεν ήταν βέβαια τόσο φρενοβλαβής  ο Πρίαμος  ούτε οι άλλοι Τρώες  ,ώστε να θέλουν να θέσουν σε κίνδυνο τη ζωή τη δική τους και των παιδιών τους και την πόλη τους για να  ζει ο Πάρης μαζί με την Ελένη . Αν μάλιστα είχαν αυτή τη γνώμη  και στα πρώτα χρόνια ,  όταν  πολλοί από τους  άλλους Τρώες - και κυρίως τα παιδιά τους- σκοτώνονταν κάθε φορά που  συγκρούονταν με τους Έλληνες , ο Πρίαμος  ,ακόμη και αν   ο ίδιος συγκατοικούσε με την Ελένη , θα την επέστρεφε στο Μενέλαο , για να απαλλαγούν ο ίδιος και οι υπήκοοί του από τις παρούσες  συμφορές . .Αλλά δεν είχαν  την Ελένη για να την επιστρέψουν ούτε τους πίστευαν  οι Έλληνες  , παρόλο που   αυτοί έλεγαν την αλήθεια , κατά την γνώμη μου , επειδή ο θεός μηχανευόταν πώς με την ολοκληρωτική  τους καταστροφή  θα κάνουν ολοφάνερο στους ανθρώπους  αυτό , ότι για τα μεγάλα αδικήματα  μεγάλες είναι και οι τιμωρίες από τους θεούς .

Τυπικά χαρακτηριστικά δημοτικού τραγουδιού

ΤΥΠΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΟΥ 

(τα  κυριότερα)

Λιτός και πυκνός λόγος ( απουσία  επιθέτων  ,σύνθετα  ουσιαστικά και ρήματα )

 (Π.χ . Σαρανταπέντε μάστοροι κι εξήντα μαθητάδες

Γιοφύριν εθεμέλιωναν στης Άρτας το ποτάμι )

Αρχή ισομετρίας : κάθε μετρική   ενότητα έχει ολοκληρωμένο νόημα κι αποκλείονται οι διασκελισμοί ( δε συναντάμε στίχους  όπου το νόημα  να πηδάει στην επόμενη μετρική ενότητα )

 Ιαμβικός δεκαπεντασύλλαβος στίχος

Επαναλήψεις 

Επανάληψη ή Ολοκλήρωση νοήματος  στο β΄ ημιστίχιο 

(Π.χ Το Μάη επαντρέυτηκε , το Μάη γυναίκα πήρε )

Θέμα αδυνάτου 

( π.χ .Αν τρέμουν τ΄ άγρια βουνά να τρέμει το γιοφύρι )

Υπερβολές 

(Πχ Σπίτι δεν τον εσκέπαζε , σπήλιο δεν τον εχώρει

Τα  όρη εδιασκέλιζε , βουνού κορφές επήδα )

Προσωποποιήσεις

Εξωλογικό –υπερφυσικό στοιχείο ,  ( πχ πουλάκια με ανθρώπινη λαλιά )

Νόμος των τριών

( Πχ η μια έχτισε το Δούναβη κι άλλη τον Αφράτη

κι εγώ η πλιο στερνότερη της Άρτας το γιοφύρι  )

Άσκοπα ερωτήματα

( π.χ  Αχός βαρύς ακούγεται , πολλά ντουφέκια πέφτουν

Μήνα σε γάμο ρίχνονται , μήνα σε χαροκόπι ;

Ουδέ σε γάμο ρίχνονται , ουδέ σε χαροκόπι )

«Μαγικοί»  αριθμοί  πχ 3 , 9 , 7

Τρία ποιήματα για το φθινόπωρο

Κική Δημουλά,  «Αυτόγραφο»

«Ένα κίτρινο φύλλο σου
φθινόπωρο,
σ’ έναν άνεμο ράθυμο κάθισε
και μ’ ακολούθησε επίμονα.
Το πήρα
και το κρατώ
σαν κάτι συμβολικό από μέρους σου,
σαν φιλικό αυτόγραφο,
ίσως σαν ένα ((ευχαριστώ))
που διόλου μέρος δεν έλαβα
στο καλοκαίρι τούτο…
Το πήρα
κι εξιχνιάζω
τις φετινές προθέσεις σου
απέναντι μου.»

(Κική Δημουλά, Ποιήματα, Ίκαρος) 

-Κ. Π. Καβάφης. «Πλησίον Παραθύρου Ανοικτού»

 «Εν φθινοπωρινής νυκτός ευδία,

πλησίον παραθύρου ανοικτού,
εφ’ ώρας ολοκλήρους, εν τελεία,
ηδονική κάθημαι ησυχία.
Των φύλλων πίπτ’ η ελαφρά βροχή.

Ο στεναγμός του κόσμου του φθαρτού
εν τη φθαρτή μου φύσει αντηχεί,
αλλ’ είναι στεναγμός γλυκύς, υψούται ως ευχή.
Aνοίγει το παράθυρόν μου κόσμον
άγνωστον. Aναμνήσεων ευόσμων,
αρρήτων μοι προσφέρεται πηγή.
Επί του παραθύρου μου πτερά
κτυπώσι — φθινοπωρινά πνεύματα δροσερά
εισέρχονται και με περικυκλούσι
κ’ εν τη αγνή των γλώσση μοι λαλούσι.

Ελπίδας αορίστους και ευρείας
αισθάνομαι· κ’ εν τη σεπτή σιγή
της πλάσεως, τα ώτα μου ακούουν μελωδίας,
ακούουν κρυσταλλίνην, μυστικήν
εκ του χορού των άστρων μουσικήν.»

(Από τα Αποκηρυγμένα, Ίκαρος 1983)

Φθινόπωρο

Ας εκμεταλλευθούμε το φθινόπωρο
πριν ο χειμώνας μας μπαζώσει
ας μπούμε με αγκωνιές στα κρόσσια του ήλιου
κι ας θαυμάσουμε τα πουλιά που μεταναστεύουν

Τώρα που ζεσταίνει την καρδιά
αν και πότε πότε και λίγο λίγο
ας σκεφτούμε κι ας αισθανθούμε ακόμα
με την παλιά τρυφερότητα που μας μένει

Ας εκμεταλλευθούμε το φθινόπωρο
πριν το μέλλον καταψυχθεί
και δεν υπάρχει χώρος για την ομορφιά
γιατί το μέλλον, μας επιστρέφεται παγωμένο

(Mario Benedetti, Μετ. Μαριάννα Τζανάκη)

Μελαγχολία του Σεπτέμβρη ;

10 Σεπτεμβρίου , αύριο θα ακουστεί το πρώτο κουδούνι !


Νέος  μήνας , νέα εποχή , νέα σχολική χρονιά , νέοι στόχοι , νέα όνειρα !
Ας  ξεκινήσουμε με αισιοδοξία , δύναμη , θετική σκέψη !